“The Economist” o 30 godina tranzicije: Svi u bivšoj Jugoslaviji su siromašniji…

Niti jedna država bivše Jugoslavije izuzev Slovenije još nije uspjela dostići nivo prihoda po glavi stanovnika koji je imala 1989. godine, pokazalo je istraživanje Obavještajne jedinice uglednog lista „The Economist“, piše Nezavisni istraživački centar. No, podaci govore da su Bosna i Hercegovina i Makedonija najbliže tome!

Stručnjaci ove institucije analizirali su ekonomska kretanja 16 evropskih država u tranziciji 30 godina od njenog početka. Analiza obuhvata 11 država koje su članice EU, Bugarska, Hrvatska, Češka, Estonija, Mađarska, Latvija, Litvanija, Poljska, Rumunija, Slovačka i Slovenija, te pet država zapadnog Balkana koje su u procesu proširenja Albanija, BiH, Makedonija, Crna Gora i Srbija.

Države u tranziciji, posebno one na Balkanu, sporo sustižu države zapadne Evrope, odnosno one članice EU koje su je sačinjavale prije velikog proširenja. Uporedni podaci govore da rast prihoda po glavi stanovnika u većini država tranzicije čak i usporava te zadugo neće, ako bude ovakav trend, sustići države poput Francuske, Njemačke, Austrije, Holandije itd.

Prihod po glavi stanovnika u 16 država centralne, istočne i jugoistočne Evrope je 1989. godine iznosio 45,8 posto u odnosu na 15 država koje su tada činile Evropsku uniju. Prošle godine taj odnos je bio 52,4 posto, što je relativno mala promjena za skoro 30 godina.

No, približavanje nivoa bogatstva u 11 država novih članica EU znatno je brže, kako se navodi u studiji, nego ono u državama Zapadnog Balkana. Izuzetak je Hrvatska koja je, u odnosu na EU15, bila bogatija 1989. godine nego prošle godine, iako je u međuvremenu postala članica Unije.

“The Economist” navodi podatke po kojima je jedino Slovenija, od svih država bivše Jugoslavije bogatija 2017. godine nego što je bila 1989. godine. Tada je Slovenija imala prihod po glavi stanovnika u odnosu na EU – 69,8 posto, a danas je 75,8 posto.

Prije trideset godina BiH imala najniži prosječan prihod po glavi stanovnika među bivšim jugoslovenskim republikama i iznosio je tek 30,1 posto prosječnog prihoda po glavi stanovnika u državama Evropske unije. Prošle godine BiH je imala 23,5 posto, što je 6,6 posto niže nego 1989. godine.

Ali, prema podacima The Economista, BiH je 1995. godine imala prihod po glavi stanovnika samo 5,9 posto evropskog prosjeka, što je daleko najniži rezultat od svih 16 država u posljednjih 30 godina. Uprkos tome, BiH je u 2017. blizu sustizanja nivoa bogatstva od 1989. godine. Srbija je 1989. imala 45 posto evropskog prosjeka, a sada ga ima 31 posto. Makedonija je imala 33,8 posto, a sada ima 27,8 posto. Crna Gora je imala 51 posto evropskog prosjeka, a sada ima 32 posto.

„Tranzicija je dostigla svoje limite i sada je neophodno pronađi strategiju rasta koja ne ovisi o direktnim stranim ulaganjima. Države u razvoju su došle do svojevrsne tehnološke granice i njihov fokus se mora promijeniti iz imitacije u inovaciju – navodi se u izvještaju“, saznaje NICK.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedIn